* L* GTHT@DĐCK : ĐÔNG-Y THƯỜNG-THỨC ( C.II:4 ) PHÂN-BIỆT MẠCH-TƯỢNG ?
29 October 2014, 06:45 PM
Trong 40 mạch-cảnh có 28 loại mạch-hình cơ-bản , phân-chia theo 6 nhóm có những đặc-điểm chung ; Trên lâm-sàng cần có phương-pháp phân-biệt mạch-tượng cụ-thể hơn.

* Nhóm Mạch-Hư ; là loại mạch lúc chạm ngón tay lên mạch-khẩu có cảm-nhận mềm-yếu , ấn nhẹ thì mất mạch . Đó là Mạch-Hư ; chủ về các chứng-hư ; phần lớn thuộc về Tạng-Phủ Hư Khí-Huyết Hư.
Trường-hợp Huyết-Hư ; lòng mạch rỗng , ấn nhẹ dễ mất mạch.
Trường-hợp Khí-Hư ; thì trương-lực ống-mạch giảm nên mạch mềm-yếu.
+ Mạch-Vi ; là loại mạch rất nhỏ rất mềm ; mạch-cảm bắt được như có như không , đếm-định số nhịp mạch rất khó ; do Âm-Dương Khí-Huyết cực Hư.
Bệnh-trạng mới mắc thì triệu-chứng Dương-Khí bạo-thoát ; Bệnh-trạng lâu ngày thì đó là triệu-chứng của Tâm-Thận Dương Suy hoặc Chính-Khí sắp tiệt . Âm-Dương Khí-Huyết cực Hư hoặc Dương-Khí tiệt-kiệt , không duy-trì được trương-lực của thành ống mạch cho nên nhịp mạch cực nhỏ cực mềm , thậm-chí không sờ-cảm nhận-thấy được ; lúc này ống-nghe thuở xưa bằng sừng tê-giác hoặc tai-nghe mạch ngày nay mới có thể ghi-nhận được mạch-hư ; thiết-bị điện-tâm-đồ đương-đại thật cần-thiết hữu-dụng.
+ Mạch-Tế ; là loại mạch nhỏ-mềm như sợi chỉ tơ , sờ-cảm nhận-biết được rõ ; thường gặp ở chứng khí-huyết hư ; chứng hư-lao ; chứng thấp-tà ...
Huyết-Hư mạch không đầy nên nhịp-mạch nhỏ như sợi chỉ ; Khí-Hư nên lực-đẩy của máu trong mạch yếu-nhược mềm vô-lực ; Thấp-Tà làm nghẽn-tắc mạch-đạo nên mạch đến nhỏ-chậm.
+ Mạch-Đại ; là loại mạch không đều , có khoảng ngưng-đập mất nhịp  
Answer
Votes: 959

...
Xuất-hiện Hàn-Nhiệt giao-tranh trong bệnh sốt-rét , mạch-khí mất điều-hòa dẫn đến áp-khí căng-thẳng ; Mạch-Huyền dể gây nên tai-biến đột-quỵ.
+ Mạch-Trường ; là mạch thẳng mà dài , vượt ra ngoài vị-trí mạch-khẩu của cả 3 Bộ-mạch . Thuộc chủ-chứng về Dương ; chứng Nhiệt ; Thực chứng ; do Dương-Nhiệt thịnh ; Tà-Thực ủng-trệ ; Chính-Tà giao-tranh ... Chính-Khí còn lực khỏe ; Khí-Huyết còn sung-túc ; Mạch-Đạo còn sung-mãn , nên mạch-dài mà có lực.
Ở người bình-thường không có bệnh mà có Mạch-Trường ( Mạch-Trưởng ) là biểu-hiện của khí-huyết điều-hòa đầy đủ trạng-thái khỏe-mạnh.

* Bát-Mạch Luận : 8 Điều phân-biệt những mạch tương-tự.
+ Mạch-Hư ; Mạch-Khâu ; Mạch-Tán.
Cả 3 mạch đều Phù-Đại-Vô lực ; ấn mạch-khẩu có cảm-nhận rỗng.
Xét về 4 đặc-điểm : Phù-To-Chậm-Mềm , thì Mạch-Khâu phù-to mà không chậm , cảm-nhận như ấn vào cọng Hành ; Mạch-Tán thì phù mà tản-mạn vô-căn , có thể không đều ; Đem so lực chạm đầu-ngón tay bắt-mạch của 3 mạch , thì Mạch-Khâu khỏe hơn và Mạch-Tán yếu hơn Mạch-Hư.
+ Mạch-Trầm ; Mạch-Phục ; Mạch-Lao.
Cả 3 mạch đều có vị-trí mạch ở sâu ; ấn sâu mới gặp có mạch.
Vị-trí Mạch-Trầm nong hơn Mạch-Phục ; Mạch-Phục ấn chạm xương mới gặp mạch , thậm-chí có trường hợp mạch-lặn không gặp.
Vị-trí của Mạch-Lao nong hơn Mạch-Phục , nhưng sâu hơn Mạch-Trầm và không di-động.
+ Mạch-Tế ; Mạch-Vị ; Mạch-Nhu ; Mạch-Nhược. Cả 4 loại mạch đều vô-lực ; vị-trí và mức-độ vô-lực của từng mạch có khác nhau.
Mạch-Nhu và Mạch-Nhược đều nhỏ-mềm-vô lực , nhưng Mạch-Nhu nong hơn , cảm-nhận được như bông nổi trên mặt nước , sờ-chạm nhẹ đã có nhịp-mạch , ấn mạnh thì mất-mạch.
Mạch-Nhược ở vị-trí sâu hơn , ấn nặng tay mới có mạch , nhẹ tay thì không có mạch.
Mạch-Vi có nhịp-mạch nhỏ hơn và mềm hơn Mạch-Nhược , sờ-chạm vào " như có như không " , mạch-hình không rõ.
Mạch-Tế tuy cũng là mạch nhỏ , nhỏ như sợi chỉ tơ , nhưng sờ-chạm lại có rõ mạch-hình.
+ Mạch-Động ; Mạch-Đoản.
Hai mạch này về hình-thể đều là mạch-ngắn , mạch-động cho cảm-nhận hình tròn như hạt-đậu ; Hoạt và Sác , có lực ; mạch-hình rõ nhất ở Bộ-Quan.
Mạch-Đoản không hiện đầy ở cả 3 Bộ , nhịp-mạch ngắn ở Bộ-Xích hoặc ở Bộ-Thốn ; hoặc cả Xích-Thốn đều ngắn và không Hoạt không Sác.
+ Mạch-Huyền ; Mạch-Trường ; Mạch-Khẩn.
Mạch-Huyền và Mạch-Trường có mạch-hình cả 2 đầu đều thẳng ; Mạch-Huyền căng hơn mà không dài quá vị-trí của mạch-khẩu ; Mạch-Trường ít căng hơn và kéo dài hơn vị-trí của mạch-khẩu.
Hai mạch Huyền và Khẩn đều căng gần như nhau ; Mạch-Khẩn cho cảm-nhận mạch-hình to hơn Mạch-Huyền.
+ Mạch-Thực ; Mạch-Hồng.
Đặc-điểm cà 2 mạch đều đầy và có lực.
Mạch-Thức có mạch-hình đầy-chắc-dài , còn Mạch-Hồng thì mạch-động đến châm mà đi yếu , đặt chạm nhẹ lên mạch-khẩu cũng thấy mạch.
+ Mạch-Khâu ; Mạch-Cách.
Đối với 2 mạch này ; ấn-chạm tay vào đều có cảm-nhận trống-rỗng.
Mạch-Khâu thì Phù-To và Mềm như ấn vào cọng Hành ; còn ấn vào Mạch-Cách có cảm-nhận cứng như ấn vào da mặt-trống.
+ Mạch-Xúc ; Mạch-Kết ; Mạch-Đại.
Cả 3 loại mạch đều có nhịp-mạch đập không đều.
Mạch-Đại có khoảng cách mạch ngưng đập từng khoảng đều nhau ; cứ trong 1 hơi thở có 3 nhịp-mạch rồi ngưng-nghỉ đập 1 nhịp , hoặc 4 nhịp nghỉ đập 1 nhịp ; gọi là kiểu hình-mạch Tam-liên hoặc Tứ-liên.
Mạch-Xúc khác với Mạch-Kết là Mạch-Xúc có mạch-động không đều mà nhanh , còn Mạch-Kết có nhịp-mạch không đều mà chậm.

* Phân-biệt những mạch-hình đối-lập.
+ Mạch-Phù đối-lập với Mạch-Trầm.
Loại hình-mạch khác nhau về vị-trí ; Mạch-Phù có vị-trí ở nong , sờ-chạm nhẹ đã thấy mạch ; thuộc Dương , chủ-chứng về Biểu ; Mạch-Trầm có vị-trí ở sâu , ấn mạnh và sâu mới thấy nhịp-mạch ; thuộc Âm , chủ-chứng về Lý.
+ Mạch-Trì đối-lập với Mạch-Sác.
Loại mạch-hình khác hẳn nhau về nhịp-đập ; Mạch-Trì có nhịp-đập chậm hơn bình-thường ; 1 hơi-thở tương-đương 3 nhịp-mạch thì Mạch-Trì chỉ cho cảm-nhận được 2 , khi vừa thêm 1 hơi-thở tiếp-liền thì nhịp-mạch thứ 3 mới đến tiếp ; Mạch-Sác có nhịp-mạch nhanh hơn bình-thường , trong 1 hơi-thở có tương-đương 6 nhịp-mạch.
+ Mạch-Hư đối-lập với Mạch-Thực.
Giữa Hư-Thực có nhịp-mạch khác hẳn nhau về cường-độ mạch-động.
Mạch-Hư đập yếu ở cả 3 Bộ-mạch , thân-mạch mềm.
Mạch-Thực có nhịp-mạch đập khỏe ở cả 3 Bộ-mạch , thân-mạch chắc và dài.
+ Mạch-Hoạt đối-lập với Mạch-Sáp.
Loại hình-mạch khác hẳn nhau về độ lưu-lợi trơn-tru.
Mạch-Hoạt có nhịp-đập trơn-tru như hạt-châu lăn dưới ngón tay bắt-mạch.
Mạch-Sáp có nhịp-mạch đi chậm và rít , không lưu-lợi.
+ Mạch-Hồng đối-lập với Mạch-Tế.
Hai loại mạch có thân-mạch và lực-mạch khác hẳn nhau.
Mạch-Hồng có mạch-hình to-đầy , đập có lực.
Mạch-Tế có mạch-hình nhỏ như sợi chỉ tơ , mềm và đập yếu.
+ Mạch-Trường đối-lập với Mạch-Đoản.
Hai loại mạch có thân-mạch dài-ngắn khác hẳn nhau.
Mạch-Trường là mạch có chiều dài của mạch vượt quá kích-cỡ bình-thường.
Mạch-Đoản là mạch-ngắn , nhịp-mạch đập không tới Bộ-Thốn hoặc Bộ-Xích ; chỉ có ở 1 Bộ hoặc không có ở cả 2 Bộ-mạch Xích-Thốn.
+ Mạch-Khẩn đối-lập với Mạch-Hoãn.
Hai loại mạch có độ-căng của mạch khác hẳn nhau.
Mạch-Khẩn là mạch có độ-căng lớn , nhịp-mạch đập có lực.
Mạch-Hoãn có độ-căng ít , thân-mạch mềm-mại , có khi lực yếu.

( còn tiếp : Mạch phức-hợp và Mạch chân-tạng ... )
Meta Analysis
A long answer touching the topics: Trường, Trưởng,. and the tone is tentative. The answer isn't very clear, and quite hard to understand.
A long question with some complicated concepts. but the question tone is natural. The question isn't very well explained, but well formed.
Ask your question

About CCEverybody
Our system crawl the web to find the best answers for questions about health related topics (Diet, Diseases & Conditions, Alternative Medicine etc.)

Important
The opinions expressed in CCEverybody Communities are solely those of the User, who may or may not have medical or scientific training. These opinions do not represent the opinions of CCEverybody. Communities are not reviewed by a CCEverybody physician or any member of the CCEverybody editorial staff for accuracy, balance, objectivity, or any other reason. Some of these opinions may contain information about treatments or uses of drug products that have not been approved by the U.S. Food and Drug Administration. CCEverybody does not endorse any specific product, service or treatment.

Do not consider Communities as medical advice. Never delay or disregard seeking professional medical advice from your doctor or other qualified healthcare provider because of something you have read on CCEverybody. You should always speak with your doctor before you start, stop, or change any prescribed part of your care plan or treatment. CCEverybody understands that reading individual, real-life experiences can be a helpful resource, but it is never a substitute for professional medical advice, diagnosis, or treatment from a qualified health care provider. If you think you may have a medical emergency, call your doctor or dial 911 immediately.